Ám ảnh tiền trường: Kỳ cuối – Khi nhân dân trở thành người giám sát

Posted on June 10, 2014

PNTĐ-Tại một số trường, nhờ hoạt động tích cực của ban đại diện cha mẹ HS (BĐD) và ý thức tiết kiệm của giáo viên nên những “hành vi nhũng nhiễu” không có đất sống.

 “Thế lực” lớn nhất thuộc về học sinh
 
 “Không phải BĐD nào cũng là cánh tay nối dài của nhà trường. Với chúng tôi, BĐD chỉ chịu “cúi đầu” trước “thế lực” lớn nhất là học sinh” – chị Đỗ Thanh Tâm, từng tham gia trong BĐD lớp 2A6 trường tiểu học Ban Mai cho biết. Ngay từ khi thành lập, BĐD đã xác định vai trò của mình là phối hợp để giáo dục HS, đấu tranh cho quyền lợi của các con trong quá trình học (nếu cần). 98% quỹ do PHHS trong lớp đóng góp được BĐD chi cho HS. Ngoài những bó hoa tặng trường nhân dịp khai giảng, chưa bao giờ BĐD bỏ tiền “ngoại giao” hay quà cáp giáo viên.
 
Chị Tâm nhớ lại, năm học 2012-2013, cô giáo tại lớp con chị bị thay đổi giữa chừng khiến nhiều PHHS lo lắng. BĐD phản hồi tới BGH, trường đã phải bố trí cô giáo khối trưởng vào đứng lớp. Lần khác, các HS được phát phiếu quảng cáo đi du lịch Hồng Kông với chi phí lên tới 2.000 USD. Nhận thấy việc làm này sẽ tạo sự so sánh giữa HS có điều kiện “đi Hồng Kông” và HS ở nhà, BĐD lại yêu cầu trường rút kinh nghiệm.
 
Thông báo xã hội hóa GD tại trường MN 20/10: Nhân dịp kỷ niệm
50 năm thành lập trường, các PHHS được kêu gọi đóng góp tranh ảnh,
tư liệu về trường chứ không… phải bằng cách nộp tiền

 

Tại trường THPT Việt Đức, lớp 12D1 năm học 2012-2013 của thầy Lê Văn Chính cũng là ví dụ tốt của sự phối kết hợp chặt chẽ giữa BĐD và giáo viên chủ nhiệm. Thầy Chính cho biết, với những lớp mới tiếp quản, vào đầu năm học, thầy thường gửi phiếu thăm dò thông tin về PHHS, trong đó có câu hỏi “Anh/chị đã bao giờ hoặc có sẵn lòng tham gia BĐD không?”. Cuộc họp đầu năm, khi các PHHS chưa có điều kiện hiểu về nhau, thầy sẽ giúp công bố “trích ngang”của một số PHHS đã có kinh nghiệm làm BĐD từ các năm trước… để PHHS tự bầu chọn. Ngoài ra, bất cứ PHHS có thế mạnh nào đều được huy động để đóng góp cho lớp. Người thì giúp tổ chức cho HS đi tham quan, người xung phong mời chuyên gia tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp cho HS đến nói chuyện… 

Cần thì chi, không cần thì kiên quyết “dẹp”
 
PHHS của lớp 12D1 (THPT Việt Đức) gần như không phải “đau đầu” vì bị lạm thu tiền quỹ. “Tiền quỹ do PHHS nộp nhưng nộp bao nhiêu, chi vào việc gì thì giáo viên chủ nhiệm phải được biết”. Thầy Chính yêu cầu, hàng năm, chỉ thu quỹ đúng quy định. PHHS không nộp tiền XHH vì các trang thiết bị dạy học trường đã trang bị đủ dùng. Vào các các ngày lễ, Tết… BĐD cũng đề nghị mua quà tặng trường và các thầy cô giáo nhưng thầy Chính đều từ chối. Thay vào đó, thầy đề nghị BĐD trích quỹ để hàng tháng thưởng cho HS có tiến bộ. “Với lớp 10 mà tôi đang làm chủ nhiệm trong năm học này, từ khi khai giảng tới giờ, quỹ lớp chưa phải chi vào bất cứ khoản nào. Thầy và trò chỉ tập trung cho việc học”.  
 

Tại TP HCM, trong khoảng vài năm trở lại đây, cũng xuất hiện “phong trào” không thu quỹ hội PHHS. Có những trường tiểu học, đóng ngay tại những quận trung tâm – nơi được cho là có mức sống khá giả – cũng kiên trì “chống lạm thu”. Bà Phạm Mỹ Hạnh, trường tiểu học Lương Định Của, quận 3 cho biết, thay vì đổ đồng tiền quỹ lên đầu PHHS, trường huy động PHHS nào có điều kiện thì tài trợ  hẳn cho trường. Tiền của các nhà hảo tâm sẽ dùng để hỗ trợ tiền ăn cho những HS khó khăn. Tất cả đều được công khai sổ sách. Nhà trường thiếu gì, cần gì thì công khai thuyết minh, thấy phù hợp PHHS sẽ tự sắp xếp chứ trường không “nhảy vào”.

Và huy động người dân cùng “kiểm soát tài chính”
 
Trở lại với câu chuyện của Quỹ Australia vì Nhân dân châu Á và Thái Bình Dương (AFAP) mà báo PNTĐ đã nhắc đến trong các kỳ báo trước. Cùng với việc điều tra tình hình xã hội hóa giáo dục, tổ chức này cũng đang xúc tiến một số mô hình chống lạm thu tại địa bàn hai huyện Đà Bắc (Hòa Bình) và Vũ Quang (Hà Tĩnh)… Điển hình là hoạt động lấy ý kiến của người dân về nhà trường. Lần đầu tiên, 300 PHHS đã được nhận những lá phiếu thăm dò với hàng chục câu hỏi xoay quanh các vấn đề như sự hài lòng của PHHS với ban PHHS, về các khoản đóng góp…
 
Ông Tạ Văn Tuấn, trưởng đại diện AFAP VN nói, ban đầu, AFAP cũng lo ngại liệu trường có sẵn sàng “trở thành đối tượng bị bình chọn”. Tuy nhiên, nhiều trường lại hoan nghênh cách “kiểm định nhân dân” này. “Lâu nay, quan niệm lạm thu trường học đã phủ một màu tối lên bức tranh GD. Thực tế, có trường nhờ được PHHS chấm điểm hài lòng rất cao mà được giải oan”.
 
Trong khi đó, tại Hà Nội, trong tháng 10 này cũng sẽ thí điểm đề án “Hội đồng giám sát xã hội” do Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội xây dựng tại 5 trường. Theo ông Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội, đây là một tổ chức xã hội, tự nguyện của cộng đồng cha mẹ học sinh và đại diện dân cư sinh sống trên địa bàn. Hội đồng hoạt động trên tinh thần tự nguyện với 2 nội dung giám sát: Đảm bảo quyền dân chủ của học sinh và phụ huynh; kinh phí của cha mẹ học sinh và địa phương cho nhà trường. Nhà trường và hội đồng phải cùng ký để chịu trách nhiệm trong việc thu chi các khoản phụ huynh đóng. Do vậy, hội đồng này không đối lập với nhà trường mà phải cùng chịu trách nhiệm với nhà trường trong việc giám sát thu – chi và huy động sức dân hợp lý.
 

Nếu thành công, Hội Tâm lý giáo dục hy vọng có thể áp dụng hình thức “nhân dân giám sát” trường học trên tất cả 29 quận huyện, thị xã của Hà Nội. 

Hoàng Lan
(Theo Phụ nữ Thủ Đô)