Ám ảnh tiền trường: Kỳ 2 – Phản cảm trường công phục vụ mục đích tư

Posted on June 10, 2014

PNTĐ-Hiện nay, không ít trường công lập cho phép phụ huynh học sinh khá giả có thể thoải mái đầu tư cho con em mình bằng việc hiện đại hóa lớp học,tổ chức các hoạt động vui chơi hoành tráng…

Nhưng, việc “dùng trường công phục vụ mục đích tư” này đã tạo ra sự phân hóa phản cảm và đẩy phần đông HS con em gia đình nghèo khác vào thế yếu…

 Bỗng dưng muốn khóc vì cuộc chơi của “phụ huynh giàu”
 
Năm học 2012-2013, trường tiểu học Nguyễn Trãi khiến dư luận bất bình khi cho phép PHHS của hai lớp 1A và 1B đầu tư hơn 300 triệu đồng để biến lớp học của con em thành “cung điện” sang trọng với sàn lát gỗ, điều hòa, sơn tường, rèm cửa, bàn ghế mới coóng, hệ thống chiếu sáng, bảng tương tác hiện đại… trong khi HS của những lớp khác vẫn phải học trong những phòng ốc cũ kỹ, thiết bị dạy học nghèo nàn. Chị H, một PHHS có con ở “lớp thường” của trường kể: Con gái chị luôn hỏi tại sao các bạn ấy đi học thì sướng, còn con thì khổ”. Chị chỉ lặng im vì không biết nói sao cho con hiểu, rằng con và các HS đó không khác biệt. Nhưng, bố mẹ các bạn ấy có nhiều tiền. Còn bố mẹ con thì không.
 
Năm nay, trong hoàn cảnh bão giá vẫn vần vũ, đến lượt các lớp 1 của trường tiểu học Thành Công A được hô  hào đóng tiền “mua thiết bị” hiện đại cho con. Một PHHS cho biết:  Con chị bị “xếp” vào lớp có nhiều PHHS khá giả. Khi chị còn đang ngần ngừ vì… tiền “hiện đại hóa” khá lớn thì các PHHS khá giả thúc giục: “Em cứ việc ký tên đồng ý để… lớp được làm. Nếu em không có tiền thì những người còn lại sẽ… cho em”. Người mẹ này đã không thể cười, mà ngược lại, thấy tổn thương kinh khủng. “Từ chỗ bình đẳng, nếu nhận lời, con tôi sẽ phải “mang ơn” những HS giàu khác?”.
 
Lớp học của con nhà giàu tại trường tiểu học Nguyễn Trãi đã khiến 
dư luận “nổi giận” vì quá phản cảm (Ảnh: N. Thắng)

 

Một PHHS khác kể tiếp: Các PHHS giàu còn mạnh chi trong các khoản khác. Lớp đã có điều hòa nhưng PHHS vẫn đề nghị bỏ cái cũ, mua cái mới cho xịn (báo giá là 30 triệu đồng/2 chiếc). Thảo luận quỹ lớp, mức đưa ra ban đầu chỉ 400.000 đồng/năm thì PHHS giàu đề xuất đóng hơn 1 triệu đồng cho xông xênh. Trung thu mới đây, khi các lớp khác dự lễ chung ở sân trường thì có lớp tự tổ chức riêng. HS ngồi trong lớp nhận đèn lồng, bánh kẹo, còn có cả múa sư tử, quay phim chụp ảnh hoành tráng.  “Chỉ khổ cho người nghèo bất đắc dĩ bị đẩy vào cuộc chơi của người giàu”-PHHS này than.
 

Bỗng dưng… muốn khóc cũng là tình cảnh của không ít PHHS ở lớp 1A3 trường tiểu học Vạn Phúc. Năm nay, khi lớp này chuyển sang hoạt động theo mô hình chất lượng cao, ban đầu, chỉ có 2/3 PHHS tán đồng. Một PHHS trong diện “phản đối” tâm sự: Với nhà khá, đóng thêm 2, 3 triệu đồng mua máy vi tính, máy chiếu đa vật thể, loa, điều hòa hai chiều… nhẹ như lông hồng. Nhưng, với đồng lương chỉ 2 triệu đồng/tháng như chị thì khoản này không đơn giản. Dẫu vậy, không muốn con mang tiếng “học cóp” của bạn giàu mà chị  cũng như một số phụ huynh còn lại đành cố gắng… đâm lao. 

Trong Trường học cần bình đẳng, đừng làm tổn thương người nghèo
 
Theo GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, trường học là nơi dạy HS sự công bằng, dù bên ngoài xã hội, các em sống ở những gia đình giàu có khác nhau nhưng vào trường thì đều phải được đối xử giống nhau. Không thể bố em này nhiều tiền thì được ngồi học có điều hòa, bố em kia là người lao động bình thường thì phải chịu nóng nực.
 
TS Dương Việt Anh, Trung tâm Hội nhập và Phát triển, cách đây ít năm đã làm nghiên cứu về gánh nặng phí tới trường với người nghèo. Qua việc phỏng vấn gần 200 hộ dân nghèo, bà nhận thấy có tới 70-80% số hộ khi được hỏi đều cho biết: Cho con đến trường bây giờ thực sự vất vả. Các khoản phụ phí và học phí ngày càng tăng khiến chi cho GD của mỗi gia đình đã chiếm hơn 30% thu nhập.
 
“Từ chỗ có quyền được hưởng môi trường học tập bình thường của trường công, người nghèo, bản thân ăn chưa no mặc chưa ấm bỗng bị đẩy vào thế yếu. Thậm chí, họ luôn cảm thấy mặc cảm, tự ti khi không có tiền đóng góp như nhiều gia đình có điều kiện khác” – bà Việt Anh nói.
 
Cũng có con ở tuổi học tiểu học, bà Việt Anh từng đứng lên phản kháng khi lớp của con bà yêu cầu PHHS đóng tiền “hiện đại hóa”. Theo bà, các thiết bị này là không cần thiết và nếu đóng sẽ gây khó cho nhiều gia đình khác. Tuy nhiên, thực tế, không có nhiều người dám làm như bà. “PHHS càng nghèo thì sự phản kháng càng yếu ớt. Cuối cùng, họ đành cắn răng xoay xỏa để đổi lấy việc con được học bình yên”.
 
Khi còn đảm nhiệm cương vị hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Gia Thiều, thầy Đặng Đình Đại, đã từng nhận được đề nghị của một số PHHS muốn đóng tiền lắp điều hòa trong lớp học. “Tôi đã không đồng ý vì việc này chỉ phục vụ lợi ích một nhóm nhỏ nhưng lại gây hại cho số đông. Một trường có 30-40 lớp mà nay chỉ 1, 2 lớp có điều hòa là phản cảm”.
 
Thay vào đó, ông vận động nhóm PHHS này đóng tiền cho các công trình phục vụ lợi ích chung như xây nhà để xe, mua chậu cảnh, thùng rác. Cũng có lớp đề xuất lắp máy chiếu. Ông đồng ý với điều kiện lắp ở phòng chung cho toàn trường cùng sử dụng, lớp nào có nhu cầu thì lên phòng đó học.  Ông Đại cho rằng: Trường học nên trở thành “trọng tài” giữa các nhóm lợi ích khác nhau. Không thể để một nhóm nhỏ khá giả hơn, dù tự nguyện đóng tiền mà muốn làm gì thì làm.
 
Theo ông Tạ Văn Tuấn, trưởng đại diện Quỹ Australia vì Nhân dân châu Á và Thái Bình Dương (AFAP) tại VN: “Cơ chế đánh giá của ta đang có vấn đề. Trường nào hiện đại hóa nhanh được cho là giỏi. Tại sao ta không khen thưởng trường ít làm tổn thương và biết vì số đông người nghèo nhất?”
 

Theo ông Đại, trường công lập ra để phục vụ đại trà. PHHS khá giả muốn trên mức đó thì nên sang trường tư.

Hoàng Lan
(Theo Phụ nữ Thủ Đô)